Aylin Dinç tüm yazılar

AKP iktidara geldiğinden bu yana giderek artan askeri harcamalar, faşist rejimin inşasıyla birlikte büyük bir atılım yapmıştır. 2002 yılında askeri alandaki sektörün cirosu 1 milyar dolarken, 2013 yılında 5 milyar, 2019 yılında 11 milyar, 2025 yılında ise 30 milyar dolara çıkmıştır. Rejim, emperyalistleşme arzusuyla hem bölgede yürüyen savaşın tehditlerini bertaraf etmek hem bu savaşın yaratacağı fırsatlardan yararlanmak için savaş sanayiinde büyük atılımlar yapmaya başladı. Yerli gemi-tank-uçak-helikopter üretim projeleri, uydu teknolojileri, hava savunma sistemleri ve balistik füzeler, uzun menzilli obüsler, İHA ve SİHA’lar vb. ile kendi silahını üreten, süper güç, dünyaya kafa tutan Türkiye imajı pazarlanıyor. Bu atılımları, dizginlerini bir türlü eline geçiremediği gençlik üzerinde etkili olabilmek için de sonuna kadar kullanmaya çalışıyor.

Sermaye sınıfı işçi sınıfı üzerindeki egemenliğini baskı araçlarının (yasalar, polis şiddeti, hapishaneler, kimi zaman uygulanan idam cezaları...) yanı sıra pek çok yol ve yöntemle daha önceki egemen sınıfların yaptığından daha incelikli hale getirdi. Çeşitli ideolojik aygıtlar ve manipülasyonlarla, aldatmacalarla, sınıf içindeki din, mezhep, milliyet, cinsiyet, hatta yaş gibi daha birçok farklılıklar üzerinden yapay ayrımlar yaratarak işçi sınıfını bölüp parçalıyor, işçileri birbirine düşman hale getirmeye çalışıyor. İliğine kadar sömürmek, dayattığı çalışma koşullarına razı etmek, ekonomik ve sosyal saldırı politikaları karşısında pasif hale getirmek, örgütlenmesini, birlik olup mücadele etmesini önlemek için çeşitli taktikler geliştiriyor. Yıllarca sınıf olarak hareket etmesinin önünü almak için sınıf kavramı konusunda kafaları bulandırdı, artık eskisi gibi bir işçi sınıfı olmadığını, hatta işçi sınıfının öldüğünü iddia etti. İşçi sınıfını örgütsüzlüğe mahkûm etmek için babasına bile güvenmemeyi, bireyciliği, bencilliği, insani değerlerden uzaklaşmayı körükledikçe körükledi! İdeolojik olarak burjuvaziye teslim olmasını sağlayacak her düşünceyi pompaladığı gibi, neyi sevip neyi sevmeyeceğini, çıkarcılığı, onursuzluğu, utanmazlığı, arsızlığı, empati yoksunluğunu, nefreti, neredeyse tüm insani duyguların yerine parayı, kariyer basamaklarında yükselme hırsını vb. de aşılamaya çalıştı.

Artık Gazze denince, bir atom bombası düşmüş gibi yerle bir olmuş binaların molozları, kilometreler boyunca uzanan gri bir enkaz yığını ve üzerinde aç, susuz, umudunu kaybetmiş çocuk manzaraları geliyor gözümüzün önüne! 2 milyon civarındaki insanıyla ölüm-kalım mücadelesi veren, 70 bini aşkın ölüsü, 100 bini aşkın yaralısı, soğuktan donarak ölen çocuklarıyla, tüm dünyanın gözü önünde soykırım yaşatılan Gazze enkaza dönmüş durumda! Yıkıntıların arasında hayatta kalmaya çalışan insan manzaralarıyla distopya filmlerini aratmayan görüntüleri bizim içimizi yakarken, içlerinde insanlık kırıntısı taşımayan kapitalistler kendi elleriyle yarattıkları bu yıkıntıları bir rant alanına dönüştürmenin planlarıyla uğraşıyorlar. Her fırsatta da arsızca Gazze’ye ilişkin planlarını pazarlayarak içinde bulunduğumuz kapitalist sistemin tüm acımasızlığını ve sermaye sınıfının vicdansızlığını ortaya koyuyorlar.

Son yıllarda Türkiye’de eğitim alanında bilimsel yaklaşımlar daha fazla dışlanırken dinci ve gerici dayatma ve uygulamalara hız verildi. Yıllardır “dindar ve kindar” diye tabir ettiği itaatkâr ve kanaatkâr bir nesil yetiştirme ısrarındaki rejim, eğitim sistemine yönelik çeşitli icraatlarıyla, dizginlerini bir türlü tam manasıyla eline geçiremediği gençliği ehlileştirmenin ve dört koldan kıskaca almanın yol ve yöntemlerini arıyor. Tek cinsiyetli okul projeleri de bunlardan biri!

Yaz boyunca birbiri ardına patlak veren skandallar ve şaibelerin ardından (LGS’de öğrencilerin aylarca hazırlandıkları sınavın sorularının önceden paylaşıldığının ortaya çıkması, parası olana üniversite diplomasının sağlandığı üst makamlara kadar uzanan sahte diploma skandalı...) yeni eğitim dönemi yeni sorunlar eklenerek başladı. Eğitim sisteminin geldiği nokta, yoksul emekçi kesimlerin düşürüldüğü ve örgütlü bir mücadele vermeden de kurtulamayacağı durumu özetliyor. Hayat pahalılığı, giderek derinleşen ve yaygınlaşan yoksulluk, artan işsizlik, rejimin her alanda artan baskıları, geniş emekçi kitleleri nefes alamaz hale getiriyor. Eğitim sistemi de âdeta sistemin tüm pisliklerinin fışkırdığı lâğım kuyusuna dönmüş durumda!

Bugün gelişmiş kapitalist ülkelerde çocuk işçiliği önemli ölçüde azalmasına rağmen dünyanın geri kalan kısımlarında Asya, Afrika, Güney Amerika’da hâlâ küçücük yaşlarından itibaren çocuklar hayatları hiçe sayılarak, en insanlık dışı koşullarda çalıştırılıyor. Türkiye’deki çocuk işçiliği sorunu da dünyadan bağımsız değildir. Kapitalist sistemin tarihsel krizinin sonuçlarının yanı sıra ülkedeki faşist rejimin yarattığı ekonomik, siyasal ve sosyal ortam, örgütsüz işçi sınıfının hayatını çekilmez hale getirmiştir. Hem dünyada hem Türkiye’de işçi sınıfı silkinip ayağa kalkmadığı, örgütlü bir şekilde gücünü göstermediği sürece sorunların daha da büyüyeceği, daha da derinleşeceği ortada!

Erdoğan rejimi içeride yarattığı yıkımı büyüterek yoluna devam ederken, Ortadoğu ve Afrika başta olmak üzere savaşın olduğu birçok bölgede iktidarına can suyu taşıyabilecek ekonomik, siyasi, askeri ilişkileri güçlendirmek adına bu bölgelerdeki sorunları da içinden çıkılmaz hale getirmekte rol oynamaktadır. Sudan’da yaptıkları da bu politikaları birçok yönüyle somutlamaktadır. Türkiye’nin Sudan’da tarım yapma projesi için kiraladığı arazilerle ya da Sudan halkını korkunç bir yaşama iten egemenler arasında yaşanan iktidar kavgasıyla ilgili son aylarda basında çıkan haberler de, faşist rejimin o bölgede yaşanan sorunlardaki payını yeniden gözler önüne seriyor. Sudan’la Türkiye’nin ilişkisi, tarım arazilerinin kiralanması ve bunun bir “fiyasko” olarak değerlendirilmesinin çok ötesindedir. Türkiye gibi tarıma uygun bir ülkede bakanlık verilerine göre 3-4 milyon hektarlık arazi ekilmezken, ülkenin gıda sorununu çözmek için neden Sudan’a gidilmişti? Muhalefetin yaptığı yavan tespitlerde olduğu gibi rejimin yanlış bir politikası veya boş bir macerası mıydı bu? Bunları dinlediğinizde/okuduğunuzda sanırsınız ki rejimin asıl niyeti ülke insanına hizmet etmekmiş de, herhangi bir emperyalist amaç gütmeden yapılmış yanlış hesaplar var ortada!

Sermaye sınıfı yarattığı sistem karşısında herkesi güçsüz, yalnız, sahipsiz yani örgütsüz hale getirmeye çalışıyor. İşçi sınıfının her bir bireyinin gençliğini, tüm enerjisini iliğine kadar sömürürken, gençlik bitip yaşlanınca da paçavra gibi bir kenara atmak, mümkünse bir an önce mezara gömmek istiyor. Kendinden başka bir alternatif olmadığına kitleleri inandırdığını düşünen sermaye sınıfı, dünyanın her tarafında işçi sınıfının haklarına azgınca saldırıyor. Öylesine koşullar yaratmış durumda ki, dünyanın birçok yerinde artık yaşlılığı görebilmek bile bir hayal! Tarihsel krizinden kurtulmak için emekçi sınıflara açlığı, göçmenliği, ölümü reva görüyor, yaşam koşullarını günden güne sefalete sürüklemekten çekinmiyor. Anne karnındaki bebeği bombalarla yok eden, çocukluğun da gençliğin de en güzel yıllarını yarattığı sorunlarla karabasana çeviren, emekçi sınıfın yaşlılarına bir an önce ölüp kurtulma hayalinden başka bir şey bırakmayan kapitalizmde insanca yaşamanın imkânı yoktur.

Faşist rejimin varlığı ve yarattığı koşullar her yıl giderek artan oranlarda can alıyor. Rejim varlığını devam ettirebilmek için toplumu istediği yönde dizayn etmeye çalışıyor, baskı ve yasaklarını arttırdıkça arttırıyor. İnsan hayatını zerre kadar önemsemiyor ve adeta eline aldığı bir balyozla, topluma keyfince en kaba şekli vermeye çalışıyor, kırıyor, döküyor, parçalıyor... Toplum da bunun sonuçlarını çeşitli durumlarda çok ağır bir şekilde ödüyor. Son yıllarda kaçak/sahte içki kullanımının giderek artması ve bunun sonucunda her yıl yüzlerce insanın hayatını kaybetmesi rejimin böylesi uygulamalarının sonuçlarından biri!

Asıl sorun 8 milyarı aşkın insanın yaşadığı dünyada milyarlarca insan giderek artan oranlarda açlık ve yoksullukla boğuşurken bir avuç insanın trilyonların sahibi olarak dünyayı yönetmesi yani bizzat kapitalist sistemin kendisi değil midir? Bu nedenle zenginlerle toplumun geri kalanı arasındaki uçurumun azaltılması talepleri, burjuva eşitlik palavralarıyla kapitalist düzenin ömrünü uzatma çabaları beyhudedir! Bu düzen, milyarlarca emekçi açlıkla, yoksullukla, işsizlikle boğuşurken, onların sırtından devasa bir zenginlik elde edenlerin her şeye karar verdiği ve tüm dünyayı yönettiği bir düzendir. Her yönüyle çürümüş bu kapitalist düzen yok edilmedikçe insanlığa kurtuluş yoktur!

Sermaye sınıfı Anayasayı yok sayarak karşısında mücadeleden geri duran örgütsüz işçi sınıfına bir kreş hakkını bile çok görüyor. Kreş sorununu çözemeyen kadının bir işe girip çalışması imkânsızlaşıyor ama evde kalırsa da ailenin geçinmesi mümkün olmuyor. Çocukları büyütme sorunu, kadının hem çalışmasının hem sosyal hayata katılmasının önünde büyük bir engel oluşturuyor. İşçi ailelerinin, özellikle de işçi kadınların içine hapsedildikleri bir açmaz bu!

Sermayeden ve onun tüm renklerden siyasi temsilcilerinden gerçek bir savaş karşıtı duruşu beklemek nafiledir! Çünkü bu onların sınıf doğalarına terstir! Egemenlerin çıkarları için ezilenleri peşinden sürüklediği tüm savaşlarda, karşı duruşu samimiyetle ortaya koyanlar tarih boyunca hep ezilenler oldu. Açgözlü kapitalistlerin kendi çıkarları uğruna giriştikleri savaşlar, işçi ve emekçi kitleler için daha fazla yokluk, daha fazla yoksulluk, açlık, göç ve ölüm anlamına geliyor! Ancak ve ancak sosyalist bir dünya yaratmak için verilecek bir mücadele egemenlerin kirli savaşlarına ve o savaşı yaratan iktidarlarına son verebilir!

İran’da Molla rejimi mücadeleci emekçilere ve Kürt halkına gözdağı vermek için idamlara aralıksız devam ediyor. İran İnsan Hakları İzleme Örgütü 7 Ağustos sabahı 2 hapishanede 29 mahkûmun infaz edildiğini duyurdu. Yıllardır İran mahkemelerinin hukuki süreçlerdeki ciddi ihlâllerini ve adaletsiz yargılamalarını belgeleyen örgüt, seçim sonrası infazların önemli bir şekilde arttığını, Haziran seçimlerinden sonraki ayda en az 87 kişinin idam edildiğini bildirdi. İran rejimi uzun süredir ifade özgürlüğü kapsamındaki miting ve gösterilere katılanları yalnızca cezaevine atmakla kalmıyor, bir kısmını idamla cezalandırıyor.

Öğretmenlerin yaz tatiline çıkmasını fırsat bilen iktidar, eğitim emekçileri ve sendikaların tüm itirazlarına rağmen 39 maddelik yeni Öğretmenlik Meslek Kanunu (ÖMK) teklifini[*] Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda kabul ettirdi. Alelacele Meclis gündemine sokulan ÖMK teklifi 2 Temmuzdan itibaren görüşülmeye başlandı ve 22 maddesi tüm eleştiri ve itirazlara rağmen iktidar blokunun oy çokluğu ile kabul edildi. Kanun teklifinin kalan 17 maddesi için 27 Temmuzda Meclis genel kurulunda nihai oylamanın yapılıp kanunun yürürlüğe girmesi planlanıyordu. Ancak Eğitim-Sen başta olmak üzere eğitim sendikalarının birçok ilde ÖMK’yı protesto eden basın açıklamaları, ses getiren eylemleri ve son olarak Meclis önünde gözaltılara ve kolluk güçlerinin tüm engellerine rağmen oturma eylemlerinin ardından görüşmeler yeni yasama yılına kadar askıya alındı.

Kamu hastanelerinde randevu bulamama sorunu uzun zamandan beri can yakıyor. Özellikle büyük kentlerde ve bazı branşlarda Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) ve 182 üzerinden talep edilen randevular günler, haftalar, hatta aylar sonraya alınabiliyor. Kimi hastalar sabahın çok erken saatlerinde hastanelerde kuyruk oluşturarak muayene olmaya çalışıyor, kimi acil servislerden giriş yaparak tedavi olmanın yollarını arıyor. Kısa süre içinde tedaviye başlaması gerekenler, kritik rahatsızlığı olanlar, hastalığın teşhis sürecini hızlandıracak işlemler için (kan testleri, ultrason, biyopsi, MR, EKG...) erken randevu bulamama sorunu yüzünden hayati risk altında yaşıyorlar. Muayene olmak için randevu alamayan hastalar yeterince paraları varsa özel hastanelerin yolunu tutmak zorunda kalıyorlar.

Öğretmenler son yıllarda giderek biriken sorunları karşısında çok ciddi tepkiler gösteremediler. Sendikaların sorunlar karşısında gösterdikleri tepkiler olabildiğince cılızdı. Sendika yönetimleri tarafından ciddi bir taban örgütlenmesine girişilmediği, eylemlerin kitleselleşmesini sağlayacak ciddi bir ön hazırlık yapılmadığı, genellikle yönetim düzeyinde ve beş-on temsilcinin katılımıyla yapılan basın açıklamaları düzeyinde kaldığı için anlamlı bir tepki gösterilmiyordu. Dolayısıyla etki yaratmayan basın açıklamalarıyla sorunlar çözülmüyor, yapılanları kimsenin ruhu duymuyordu. İktidar da bu kitlesel tepkisizlikten cesaret alarak baskı ve hak gasplarında tam gaz gidiyordu.

Rejimin Somali özelinde Afrika’da attığı adımlar bölgenin çatışmalı dinamiği ile Türkiye’yi kanlı iç savaşların bir parçası haline getirme ve bedelini yalnızca o bölgedeki halkların yaşamayacağı, Türkiyeli işçi ve emekçilerin de ağır bedeller ödeyecekleri büyük riskler barındırıyor. Yıllardır yangınların olduğu bölgelere körükle girerek ortaya çıkan sorunların faturasını emekçilerin sırtına bindiren rejim, her defasında aynı tepkisizlik ve ilgisizlikle karşılaşacağını düşünerek ve kitleleri aldatma becerisine güvenerek rahat davranıyor. İçerde yaşanan ekonomik ve siyasi sorunların üzerinin buralarda elde edilecek “başarılarla” örtüleceğini düşünüyor.

Ekonomik kriz, rejimin tümüyle sermayenin çıkarlarını öne alan politikaları, dış politikada yürütülen siyasetin faturasının da emekçilerin sırtına yüklenmesi yüzünden Türkiye’de son yıllarda çalışanların yanı sıra emeklilerin sorunları da katmerli bir şekilde büyüdü. İşçi sınıfının büyük bir kısmı açlık sınırı seviyesinde yaşamaya itilirken, yıllarca sermaye için çalışarak posası çıkmış olanlar için emeklilik de kâbusa dönmüş durumda! Ülkede aile bireylerinin desteğiyle geçinmek durumunda olan emekliler artarken, emekli maaşı dışında herhangi bir desteği olmayanlar geçinebilmek için market market, pazar pazar dolaşıp ucuz ürün arayarak günü kurtarmanın derdiyle yaşamaktalar!

İş bulamayan, gelecek planları kuramayan umudunu kaybetmiş gençler ülke dışına kaçma hayalleri kuruyorlar. İşçiler, emekçiler açlık sınırının altındaki asgari ücreti nereye yetiştireceğini bilemezken, çocuklar okula aç giderken, kadınlar sorunları katmerli bir şekilde yaşarken rejim yolunda ilerliyor. Bu da yetmezmiş gibi çığ gibi büyüttüğü sorunları çözmek yerine arsızca ve azgınca bu sorunları fırsata dönüştürüyor.

Hangi “projeye” el atsalar, hangi “yeniliği” getirseler, neyi “inşa” etseler daha fazla yokluktan, yoksulluktan, ölümden başka bir şey yaratmıyorlar! Bunların acı sonuçları depremlerde, sellerde, fırtınalarda yitip giden canlarla tekrar tekrar yaşanıyor. Bu iktidarın toplumun büyük bir kesimine özellikle de gençlere vadettiği bir gelecek yok! Mutlu bir gelecekten bahsetmiyoruz bile! Geleceği yaratmanın tek bir yolu var: Yaşananlara sessiz kalma! Birleş, örgütlen, mücadele et!