Ceyhan Duru tüm yazılar

Kuzey İtalya’daki tarlalarda pirinçlerin sağlıklı büyümesini engelleyen yabani otları temizleme işinde çoğunlukla kadın işçiler çalışırdı. Mondina olarak bilinen bu kadınlar, adlarını kabuk soymak, ayıklamak anlamındaki İtalyanca mondare fiilinden almışlardı. Kadınların beden gücüyle yaptığı pirinç ayıklama işinde, 20. yüzyılın ilk yarısından sonra herbisitler ve makineler kullanılmaya başlandı. Artık uçsuz bucaksız pirinç tarlalarında mondinalar (mondine) çalışmıyor. Ancak 8 saatlik işgünü mücadelesi, kitlesel grevler, protesto gösterileri, faşizme karşı direniş ve dilden dile aktarılan mücadele ezgileriyle mondinaların öyküsü hatırlanmayı hak ediyor. İtalyan işçi sınıfının mücadele tarihinde önemli bir yer tutan mondinaların mücadelesi, otoriter bir emek rejimi altında sömürülen bugünün Türkiyeli işçileri ve emekçi kadınları için de önemli deneyimler içeriyor.

Meksika, volkanik patlamaların ve depremlerin sıkça yaşandığı Pasifik deprem kuşağında yer alan bir ülke. Fay hatlarıyla çevrili Meksika’nın yakın tarihi, şiddetli depremler ve bu depremlerden çıkarılan derslerle örülen mücadele deneyimleriyle dolu. Türkiye’deki 6 Şubat depremlerinin nedenleri ve sonuçlarıyla taşıdığı benzerlikler bakımından, 1985 Mexico City depremine ve sonrasındaki mücadele deneyimlerine daha yakından bakalım.

Klaus Neuktantz tarafından kaleme alınan Wedding Barikatları, Berlin’deki 1929 Mayıs kavgasını anlatıyor. İşçilerin 1 Mayıs’a sahip çıkmasına, emekçi kadınların mücadeleyle dönüşümüne, baskı ve saldırılara direnen işçilerin mücadelesine tanıklık ediyoruz romanda. Klaus Neuktantz, Mayıs mücadelesinde polis tarafından katledilen 33 kişinin devrimci mücadelesine atfetmiş kitabını.

Pandemi gerekçesiyle emekçi çocuklarından eğitimi uzaklaştıran rejim, bir yük olarak gördüğü eğitimi en az maliyetle sürdürmenin yolunu döşemektedir. Bir yandan 26 milyondan fazla öğrencinin varlığıyla övünmek, diğer yandan da eğitime ayrılan bütçeyi alabildiğine kısmak! Bu çelişkiler de gösteriyor ki, tıpkı salgın gibi emekçi çocuklarının eğitimi de sınıfsal bir sorundur ve bir mücadele konusudur.

Koronavirüs salgınını “Allah’ın bir lütfu” olarak gören rejim, burjuvazinin nicedir iştahla beklediği “dönüşümleri” hayata geçirme fırsatı yakalamış durumda. Bu “dönüşümlere” rıza göstermeyenler baskı ve sindirme politikalarıyla, gözaltı furyasıyla karşı karşıya kalıyorlar. “Beni bu virüs öldürmez, beni senin bu düzenin öldürür” diyen tır şoförünün gözaltına alınması, “umre işi mahvetti, binlerce vaka var” diyen sağlık emekçisine zorla özür diletilmesi, “çocuklarım aç, evde nasıl kalalım?” diyen bir anneye “geber” yanıtının verilmesi, muhalif belediyelerin yardımlarının engellenmesi…

2001 ve 2008’de benzer süreçleri yaşayan Arjantin ve Türkiye’nin ekonomik göstergeleri bugün de büyük benzerlikler taşıyor. Krizin daha da derinleşmesiyle Arjantin’de ortaya çıkan gerçeklik Türkiye’nin de yakın geleceğini yansıtıyor. Aradan geçen yıllara rağmen Arjantin işçi sınıfı mücadeleden vazgeçmemiştir.

The True Cost (Gerçek Bedel), yönetmenliğini ve senaristliğini Andrew Morgan’ın yaptığı 2015 yapımlı bir belgesel. Bilgi toplamak ve röportaj yapmak için 13 ülkeye giden Morgan, belgesel çekimlerine Ekim 2013’te başlamış. Yani dünyadaki en büyük işçi katliamlarından biri olan ve 1134 işçinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan Bangladeş’teki Rana Plaza’nın çökmesinin hemen ardından.

Türkiye, 24 Haziranda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kararı doğrultusunda seçime giderken, işçi sınıfının en temel sorunlarından biri olan işsizlik, ağır siyasi tablonun gölgesinde tırmanmaya devam ediyor. Sermayenin büyümesi ile karakterize olan ekonomik büyümenin işçi sınıfına yansıması tırmanan işsizlik, artan yoksulluk ve yaşam koşullarının daha da ağırlaşması oluyor. Dünyanın en büyük 20 ekonomisi arasında olan Türkiye’de işsizlik kangrenleşen bir sorun olarak tırmanışını sürdürüyor.

Faşist rejimlerin tüm kuşatmalarına karşın, hayatı elinde tutmak isteyenler, direnenler hep olmuştur. Yönetmenliğini Thomas Carter’in yaptığı 1993 yapımlı Swing Kids adlı film, Hitler Almanya’sının gençliğindeki bu dönüşümü ortaya koyuyor. Gündüzleri Hitler Gençliği’nin bir üyesi, geceleri Swing Kids (Swing Çocukları) olmak arasında ikili bir yaşam sürmekte olan gençlerin dönüşümünü anlatan bu film, faşizmin insana ve hayata olan düşmanlığına ışık tutuyor.

Karanlığa teslim olmayan, gericiliğe, baskılara, sürgünlere boyun eğmeyen işçi sınıfının komünist şairi Nazım Hikmet 116 yaşında. İşçi sınıfının kurtuluşu mücadelesine adadığı ömrü, dünyanın tüm ezilen ve sömürülenlerine duyduğu derin sevgi ile Nazım Hikmet, mücadelemizde yaşamaya devam ediyor, edecek.