Marksist Tutum tüm yazılar

22 yıllık AKP iktidarı, sermayeye sınırsız destek politikasıyla, kuralsızlığı, vurdumduymazlığı, adaletsizliği doruğa taşımıştır. İş cinayetlerinde Avrupa birinciliğini de kimseye kaptırmamıştır. Her ay 160’tan fazla insanın iş cinayetine kurban gittiği Türkiye, işçilerin taammüden öldürüldüğü bir mezbahaya dönüşmüştür. 2023’te olduğu gibi 2024’te de 1900’e yakın işçi hayatını kaybettiği ülkede, faşist rejim sermaye için dikensiz gül bahçesi yaratmıştır. Sınırsız teşviklerin yanı sıra ucuz, güvencesiz ve güvenliksiz işçilik burjuvaziye kâr rekorları kırdırırken, işçilerin payına sefalet, dipçik, grev yasakları ve iş kazaları/cinayetleri düşmektedir. Bu tablonun ana unsuru ise örgütsüzlüktür. Sendikaların büyük bölümünü rejimin korporatif aygıtlarına dönüştüren faşist rejim, mücadeleci sendikaların ensesinde boza pişirerek işçi sınıfını savunmasız hale getirmiştir. Bu durum iş kazalarında da yansımasını bulmaktadır. 2024’te iş cinayetine kurban giden işçilerin %98,6’sının sendikasız olması, işçi sınıfı için sendikasızlığın nasıl bir felâkete dönüştüğünün çarpıcı bir göstergesidir.

Yürümekte olan Üçüncü Dünya Savaşının bir parçası, bir cephesi olan Suriye savaşı, yaklaşık beş yıl sonra, öncesinde görülmedik bir hızla alevlendi. HTŞ güçleri diğer partnerleriyle birlikte 27 Kasımda başlattıkları saldırıyla Halep’i ele geçirdi ve Hama’ya doğru ilerlemeye başladı. Öncelikle şunu söylemeliyiz ki, İsrail’in Gazze’de başlatıp Lübnan’a yaydığı savaşı takip eden bu saldırı dalgası Büyük Ortadoğu Projesinde yeni bir aşamaya geçildiğinin işaretidir. ABD emperyalizmi ortaklarıyla birlikte projeyi hızlandırmaya karar vermiştir. Terörist olarak adlandırdığı örgütleri ve eylemlerini bahane ederek savaşı İsrail eliyle yeni bir düzeye taşıyan ABD, şimdi de terörist olarak adlandırdığı HTŞ aracılığıyla yıkım eylemini hızlandırmaktadır.

Faşist rejimin, belediyelerde halk iradesini gasp operasyonu, 22 Kasım akşamı Dersim ve Ovacık’a atanan kayyumlarla ve Dersim Belediyesi Eş Genel Başkanı Birsen Orhan’a ilişkin gözaltı kararıyla devam ediyor. Rejim yıllardır sandıkta kaybettiği belediyeleri zorbalıkla ele geçirme stratejisiyle Kürt halkının iradesine saldırıyor. Seçimlerin çoktandır göstermelik yapıldığını da belediye başkanlarını haksız, hukuksuz suçlamalarla görevden alıp hapse tıkarak gösteriyor.

10 Ekim 2015’de Ankara’da DİSK, KESK, TMMOB ve TTB tarafından düzenlenen “Emek, Barış ve Demokrasi” mitingine IŞİD canileri tarafından yapılan canlı bomba saldırısı sonucunda aralarında anaların, çocukların, işçilerin, gençlerin, ninelerin, dedelerin olduğu 104 barış karanfili hayatını kaybetti, 500’den fazla insan yaralandı. Aradan geçen 9 yılda ne acımız dindi ne öfkemiz. Siyasi iktidarın seçim öncesinde ve sonrasında önünü açtığı katliamlarla başlattığı kaotik ortam sayesinde oluşan korku iklimi ve devamında gelen faşizm, Türkiye’de bugün emekçilerin yaşadığı yoksulluğun, geleceksizliğin, durmadan körüklenen militarizmin, baskının da yapıtaşlarından biri oldu.

Türkiye’de rejim güçleri de burjuva muhalefet partileri de, “KKTC” yöneticileriyle birlikte, Kıbrıs çıkartmasının 50. yıldönümünü büyük törenlerle kutluyorlar. Bilindiği gibi Türk ordusu 20 Temmuz 1974’te adanın kuzeyine askeri çıkartma yapmış, 14 Ağustosta gerçekleştirilen ikinci harekâtın ardından ise bu çıkartmayı açık bir işgale dönüştürmüştü. Türkiyeli egemenler tarafından “Barış Harekâtı” olarak lanse edilen bu işgal, 15 Kasım 1983’te bir adım daha ileri gidilerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) adında bir devletin kurulduğunun ilanıyla birlikte kalıcı hale getirilmişti. Türkiyeli egemenler bunu Kıbrıs Türklerinin bağımsızlığı ve kurtuluşu olarak lanse etseler de, ne KKTC bağımsız bir devlet olarak uluslararası arenada kabul görüyor ne de Kıbrıs Türkleri kendilerini bağımsız ve kurtulmuş olarak görüyor. Aksine TC’nin mutlak hâkimiyeti altında olan kuzey Kıbrıs’ta emekçiler onyıllardır bu işgalin ve bölünmüşlüğün acısını çekiyorlar. Aşağıda, Zeynep Güneş’in Aralık 2001 tarihli “Kıbrıs Sorununa Marksist Yaklaşım” adlı yazısının, sorunun tarihçesinden işgale ve sonrasına uzanan süreci ele alan bölümlerini tekrar yayınlıyoruz.

Suruç ve ardından yaşananlar faşist rejimin inşa sürecinin ilk adımlarıydı. Sonrasında atılan adımlarla da faşist rejim iktidara geldi. Suruç’tan günümüze siyasi iktidar faşist baskının dozunu her alanda arttırarak egemenliğini sürdürüyor. Belediyelere kayyum atanmasından başta Selahattin Demirtaş olmak üzere çok sayıda Kürt siyasetçiye müebbede varan hapis cezaları verilmesine, faşist rejim sopasını Kürt halkının üzerinden eksik etmiyor. Her fırsatta milliyetçiliği ve Kürt düşmanlığını kışkırtıyor. Kürt halkını temsil eden siyasetçileri terörist ilan ederek hapse atıyor. Ama bu karanlık ilânihaye sürmeyecek. Faşist rejimin baskılarının, zorbalığının, Suruç’un ve diğer tüm katliamlarının hesabı elbet bir gün sorulacak.

Üniversitelerdeki mevcut hareketlenmeyi 68 baharıyla benzeten çeşitli yorumlar yapılmaktadır ki, bunun ana hatlarıyla doğru bir benzetme olduğunu söyleyebiliriz. Gerçekten de 1968 devrimci dalgasının oluştuğu koşullarla bazı açılardan benzerlik mevcuttur. Dünya çapında etkisini gösteren o büyük devrimci dalga da, II. Dünya Savaşını takiben gelişen ekonomik yükseliş (boom) döneminin artık geride kalmaya, gelişmiş kapitalist ekonomilerin teklemeye başladığı bir süreçte işçi sınıfının giderek yükselen eylemliliği ile bilhassa ABD emperyalizminin Vietnam’da sürdürdüğü emperyalist savaşa karşı gençliğin tepkilerinin kaynaşması temelinde ortaya çıkmıştı. Bugün işçi mücadelesinde o ölçüde keskin bir yükseliş henüz yaşanmasa da, tüm ileri kapitalist ülkelerde emekçilerin mücadelesi geçmişe kıyasla hayli belirgin bir yükseliş içerisindedir.

Kobanê davasında kararın açıklandığı gece, 28 Şubat davasından tutuklu 7 general için af kararı çıkarılması da rejimin kalıcılaşma adımlarının bir parçasını oluşturmaktadır. Mümkün olduğunca CHP’yle uzlaşıp radikal muhalefeti etkisiz hale getirme stratejisine dayanacağı anlaşılan bu yeni yol haritasının radikal muhalefet açısından bir yeniliği yoktur elbette. Zira hedefe konan Kürt hareketi ve sosyalist hareket rejimin inşasına giden yolun başından itibaren hedefe konmuştur zaten. Bugün yapılmak istenen CHP’nin buna sessiz kalmaya devam etmesini sağlamaktır.

İstanbul’daki 1 Mayıs kutlaması, burjuva muhalefetin başı olan CHP ve güdümündeki sendika bürokrasisi eliyle resmen sabote edildi. Üstelik bugün onu eleştiren sosyalist çevrelerin iddialarının aksine, bu sabotaj sadece 1 Mayıs günü sergilenen tutumlarla değil, esasen öncesindeki pratiğin ta kendisi sayesinde gerçekleşmiştir. Süreç, “Taksim’deyiz” açıklamasının yapıldığı ilk andan itibaren sorgulanmadığı sürece, bu sabotajın niteliğini kavramak ve gelecekte yapılabilecek benzerlerini engellemek mümkün olmayacaktır.

Hiç utanmadan akademik özgürlükten, barıştan söz edenler, sırf barış istediler diye “barış akademisyenleri”nin görevden alınmasının, işe geri dönüş konusundaki mahkeme kararlarının hiçe sayılmasının, Boğaziçi Üniversitesinin kayyum rektörünün protesto yapan öğrencileri polise ihbar edip okuldan atmasının, akademisyenleri okuldan uzaklaştırmasının, ODTÜ’de daha yeni Devrim Stadyumunun şenlik için kullanımının yasaklanmasının unutulduğunu mu sanıyorlardı acaba?

Bu savaşta emperyalist-kapitalist bloklardan herhangi birine sempati beslemek ve emekçileri de bu sempatinin ortağı haline getirmek Marksizmle asla bağdaşmaz. İşçi sınıfı ne Siyonist İsrail’i Ortadoğu halklarının başına belâ eden Amerikan ve İngiliz emperyalizminin ne de diğer emperyalist kutupta yer alan Çin, Rusya, İran vd’nin safında yer alabilir. Batı’nın NATO ittifakı da, karşısındaki Rus-Çin bloku da, Siyonist İsrail de, İran’daki molla rejimi de yıkılmalıdır! Onları insanlığın çıkarları doğrultusunda yıkabilecek tek güç ise dünya işçi sınıfıdır.

Seçim hezimeti faşist rejimin kendiliğinden çökmesine yol açmayacağı gibi, onu demokratik açılımlara da yöneltmeyecektir. Bu tür beklentiler rejimin doğasına aykırıdır. Bununla birlikte bu onun her istediğini yapabileceği anlamına gelmemektedir. Bu noktada belirleyici olan emekçilerin ve Kürt halkının direnci ve mücadelesi olacaktır. Bu rejimin yıkılması, emekçilerin tepkisini faşizme karşı örgütlü mücadeleye dönüştürülebilmesinden geçmektedir.

Rejimin ve politik güç dengelerinin gerçek durumunu hesaba katmayan abartılı beklentilerin içerdiği tehlikeler konusunda uyanık olmak gerektiği açıktır. Öte yandan, yukarıda belirttiğimiz gibi, seçim sonuçları emekçi kitlelerin çoğunluğunda olumlu bir ruh hali yaratmıştır. Birbirini ardına seçimlerde çıkan sonuçların beslediği umutsuzluk ve moralsizlik hali, mücadeleye yönelme şevkini de kırıcı bir etki yaratmaktaydı. Şimdi oluşan nispi olumlu hava, mücadeleye yönelme konusunda daha elverişli bir toplumsal psikoloji yaratabilir. Sınıf devrimcilerinin yapması gereken de, yanılsamalara mahal vermeden, rehavete kapılmadan, sınıfın özgüvenini ve örgütlülüğünü arttırmak ve toplumsal mücadeleyi yükseltmek için bu durumdan yararlanmaktır.

Dünya ölçeğinde yürüyen emperyalist paylaşım savaşının bir parçası olarak patlak veren Ukrayna savaşı 24 Şubatta iki yılını geride bıraktı. Her iki taraftan da asker ve sivil 200 binden fazla insanın hayatını kaybetmesine, yaralanmasına, milyonlarca insanın göç etmesine yol açan bu savaş büyük bir insanlık dramına dönüşmüşken, Ekim ayından bu yana İsrail’in Gazze’de yürüttüğü imha savaşı bu dramı daha da ağırlaştırdı. Bu yüzden tüm dünyadan pek çok sosyalist örgüt ve mücadeleci sendika, 24 Şubatı “sermayenin savaşlarına karşı seferberlik günü” ilan ederek kitlesel eylem çağrısında bulundu.

İşçi ve emekçilerin davalarının savunucusu, onların oylarıyla seçilmiş Atalay’ın vekilliğinin bir kara komedi tezgâhlanarak düşürülmesi, rejimin işçi-emekçi düşmanı faşist karakterini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu saldırı tüm emekçileri ve ezilenleri hedef almıştır. İşçi sınıfı bu rejim altında maruz kaldığı diğer saldırıların olduğu gibi bunun da hesabını elbette yükselen örgütlü mücadelesiyle soracaktır. Rejimin bu saldırısı aynı zamanda parlamentonun çoktan işlevini yitirmiş olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.

17 yıl önce 19 Ocakta Hrant Dink katledildi, onun şahsında barış ve kardeşlik özlemine bir kez daha kurşunlar sıkıldı. Toplumu inkâr, kin ve nefret siyasetiyle zehirleyenler, nihayetinde baskının, zorbalığın, adaletsizliğin, hukuksuzluğun toplumun üzerine boca edildiği bir rejim kurdular. Hrant Dink’i alçakça 17 yaşındaki bir tetikçiye vurduranlar, 17 yıl sonra bu tetikçiyi de serbest bıraktılar. Bu alçaklığa, Hrant’ı katledenlere inat, barış ve kardeşlik isteyenler Hrant Dink’i unutmadılar, unutturmadılar.